Cây đơn trắng và 5 bài thuốc chữa lỵ, rối loạn tiêu hóa, đỏ sẻn, bạch đới, đau nhức hiệu quả

Cây đơn trắng được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau như Hé mọ, Bời lời, Lấu,… Cây đơn trắng có vị nhạt, chát, tính bình, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, mát huyết, an thai, bổ gân cốt, hỗ trợ điều trị bệnh tiêu chảy. Từ lâu, cây đã được dùng chữa lỵ, rối loạn tiêu hóa, đỏ sẻn, bạch đới, đau nhức.

Thông tin, mô tả cây cây đơn trắng
Thông tin, mô tả cây cây đơn trắng

Tên gọi khác: Hé mọ, Lấu, Bồ chát, Cây men sứa, Bời lời,…

Tên khoa học: Psychotria reevesii Wall

Họ: Cà phê (Rubiaceae)

Thông tin, mô tả cây cây đơn trắng

1. Mô tả cây đơn trắng

Cây đơn trắng là loại cây thân gỗ, sống lâu năm. Chiều cao trung bình của cây chừng 1 – 9m. Thân cây nhẵn, không có gai và không có lông. Lá của cây đơn trắng có hình trứng thuôn dài, mọc đối, hẹp về phía cuống và nhọn về hai đầu. Mặt trên của lá có màu xanh sẫm và mặt dưới có màu nhạt gân. Phiến lá dài khoảng 10 – 20 cm và rộng khoảng 2 – 7cm. Gân có hình dạng xương cá và hiện rõ ở mặt dưới.

Hoa của cây đơn trắng có màu trắng nhạt và mọc thành từng chùm ở đầu cành. Quả có dạng hình cầu với đường kính khoảng 5 – 7cm. Khi chín, quả chuyển sang màu đỏ và ngả dần sang đen. Mỗi quả chia thành 2 hạch, mỗi hạch có 5 sống trên lưng và một hạt màu đen nhỏ.

Cây đơn trắng thường ra hoa và kết quả vào mùa hè, dao động từ tháng 5 đến tháng 7 hàng năm.

2. Phân bố, bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Phân bố: Cây đơn trắng là loại cây mọc hoang, xuất hiện nhiều ở một số tỉnh thành vùng trung du và miền núi nước ta. Bên cạnh đó, loại cây này cũng được trồng khá nhiều để làm cảnh hoặc bóng mát vì cây có loài hoa nhỏ đẹp, tán cây rộng.

Bộ phận dùng: Phần rễ và lá của cây đơn trắng có bản chất dược phẩm nên được sử dụng để làm thuốc chữa bệnh.

Thu hái: Có thể thu hoạch quanh năm. Thu hoạch những phần rễ của cây đã trưởng thành.

Chế biến: Làm sạch toàn bộ dược liệu đã thu sạch bằng nước sạch để loại bỏ bụi bẩn, tạp chất và bụi bẩn. Đối với phần rễ của cây đơn trắng, sau khi được làm sạch, đem thái thành từng lát mỏng rồi đem phơi hoặc sấy khô. Còn lá cây, có thể dùng dạng tươi hoặc khô.

3. Tính vị, quy kinh, bảo quản

Tính vị: Đơn trắng có vị nhạt, chát, tính bình.

Quy kinh: Chưa có tài liệu nào trình bày về mục này.

Bảo quản: Bảo quản dược liệu khô ở nhiệt độ phòng, nơi thoáng mát. Tốt nhất nên bảo quản trong bao bì. Thi thoảng nên đem ra phơi để tránh tình trạng mốc meo.

4. Thành phần hóa học

Hiện nay, cây đơn trắng chưa được giới y học công bố cụ thể về thành phần hóa học. Tuy nhiên, trong một số xét nghiệm sơ bộ cho thấy, bộ phận rễ và lá của cây đơn trắng cho những phản ứng với hoạt chất ancaloit rất mạnh.

Cây đơn trắng chữa lỵ, rối loạn tiêu hóa, đỏ sẻn, bạch đới, đau nhức
Cây đơn trắng chữa lỵ, rối loạn tiêu hóa, đỏ sẻn, bạch đới, đau nhức

Tác dụng dược lý của cây đơn trắng

Theo nghiên cứu của giới y học hiện đại

Chưa có tài liệu nghiên cứu khoa học công bố cụ thể về tác dụng dược lý của cây đơn trắng.

Theo sự ghi nhận của Đông y cổ truyền

Trong Đông y, dược liệu đơn trắng có công dụng và chủ trị cụ thể sau:

Công dụng: Cây đơn trắng có tác dụng mát huyết, thanh nhiệt, bổ gân xương cốt, an thai, hỗ trợ trị lỵ và tiêu chảy.

Chủ trị: Dược liệu đơn trắng có công dụng điều trị một số trường hợp sau:

  • Đau lưng, đau nhức gân cốt, nhức xương khớp;
  • Viêm tai dẫn đến đau nhức và chảy mủ;
  • Băng huyết và bạch đới ở nữ giới;
  • Đau nhức răng do bị sâu;
  • Tiêu chảy, kiết lỵ, rối loạn tiêu hóa do tiêu thụ thức ăn sống hoặc lạnh;
  • Thận yếu, thận suy;
  • Tiểu nhắt, tiểu ra máu;
  • Sốt rét;
  • Rắn cắn;
  • Mẩn ngứa, viêm loét ngoài da.

Cây đơn trắng và 2 bài thuốc chữa tiêu chảy, bệnh đường tiêu hóa

1. Bài thuốc trị rối loạn tiêu hóa do tiêu thụ thức ăn sống hoặc lạnh

Chuẩn bị: 15 gram rễ cây đơn trắng.

Cách thực hiện: Rửa sạch rồi đem sắc cùng với 250 ml nước lọc. Tiến hành đun cho đến khi lượng nước cô đặc lại còn khoảng 100ml để dùng. Dùng hết trong 1 lần và kiên trì uống liên tục trong 3 – 5 ngày.

2. Bài thuốc chữa tiêu chảy do bụng lạnh, kiết lỵ, đi ngoài ra máu

Chuẩn bị: 20 gram lá cây đơn trắng và 30 gram lá sim. Dùng tất cả ở dạng tươi.

Cách thực hiện: Mang hai nguyên liệu đã được chuẩn bị sắc cùng với 350 – 400 ml nước lọc. Tiến hành đun sôi cho đến khi lượng nước cô đặc lại còn khoảng 150ml. Uống hết trong 1 lần. Kiên trì sử dụng trong 3 – 5 ngày.

Các bài thuốc khác từ cây đơn trắng

1. Bài thuốc trị chứng tiểu sẻn đỏ do nóng

Chuẩn bị: 16 gram lá cây đơn trắng, lá huyết dụ và rễ cây ráng mỗi vị 12 gram; 10 gram lá tiết dê cùng với 4 gram ngũ bội tử. Dùng tất cả nguyên liệu ở dạng tươi.

Cách thực hiện: Đem toàn bộ nguyên liệu trên rửa sạch rồi giã nát. Thêm một ít nước rồi gạn để uống. Chia phần nước thành 2 phần nhỏ để dùng vào mỗi buổi sáng và chiều tối.

2. Bài thuốc chữa băng đới, phụ nữ bị băng huyết sau khi sinh

Chuẩn bị: 20 gram lá đơn trắng tươi cùng với lá tiết dê và lá huyết dụ với mỗi vị là 16 gram.

Cách thực hiện: Làm sạch toàn bộ nguyên liệu đã được chuẩn bị rồi giã nát. Thêm một ly nước nhỏ và gạn lấy phần nước. Chia nhỏ thành 2 lần uống trong ngày. Kiên trì áp dụng liên tục trong 3 ngày.

3. Bài thuốc chữa đau nhức răng do bị sâu

Chuẩn bị: 50 gram lá cây đơn trắng tươi.

Cách thực hiện: Rửa sạch lá cây đơn trắng vừa được chuẩn bị bằng nước để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất. Sau đó đem đun cùng với 350ml nước. Tiến hành đun trên ngọn lửa nhỏ còn chừng 100ml nước. Chắt lọc lấy phần nước và chia thành 3 phần nhỏ để uống trong ngày. Uống thuốc cho đến khi chứng đau răng thuyên giảm hoàn toàn.

4. Bài thuốc hỗ trợ điều trị sốt rét

Chuẩn bị: Lá cây đơn trắng và lá na mỗi vị 40gram; 30 gram vỏ cây gòn cùng với 20 gram lá thường sơn.

Cách thực hiện: Làm sạch toàn bộ những nguyên liệu trên, sau đó thái nhỏ rồi đem phơi khô. Khi dược liệu đã khô, đem sao vàng hạ thổ rồi đem sắc cùng với 500 – 600 ml nước lọc còn chừng 150 – 200ml nước. Chắt lọc lấy phần nước cốt rồi chia thành 3 lần uống trong ngày.

5. Bài thuốc chữa mẩn ngứa, vết thương chảy máu

Chuẩn bị: Một nắm lá cây đơn trắng.

Cách thực hiện: Làm sạch một nắm lá đơn trắng rồi thái thành từng đoạn nhỏ. Sau đó đem sắc đặc để lấy nước tắm hoặc ngâm rửa vết thương. Áp dụng mỗi ngày 3 – 4 lần và kiên trì thực hiện cho đến khi vết thương lành hẳn.

Lưu ý khi dùng bài thuốc từ cây đơn trắng

Trong quá trình sử dụng các bài thuốc từ cây đơn trắng, người dùng cần lưu ý đến một số vấn đề sau:

  • Người bị dị ứng hoặc mẫn cảm với một số thành phần có trong dược liệu đơn trắng, tuyệt đối không nên sử dụng. Nếu sử dụng, có thể gây ra một số trường hợp rủi ro làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe;
  • Tuyệt đối không sử dụng nước sắc từ cây đơn trắng để tắm cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ dưới 1 tuổi. Bởi thời điểm này, làn da của trẻ còn khá nhạy cảm và dễ bị kích ứng;
  • Các đối tượng bị viêm loét dạ dày hoặc mắc phải các bệnh về tim mạch không nên uống nước sắc từ cây đơn trắng.

Trên đây là những thông tin liên quan đến dược liệu cây đơn trắng: Đặc điểm, tác dụng dược lý, tính vị, quy kinh và một số bài thuốc chữa bệnh hay. Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho bạn đọc trong việc cải thiện và bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, loại dược liệu này chưa được giới Y học hiện đại nghiên cứu và chứng minh cụ thể. Do đó, người bệnh không nên tự ý sử dụng khi chưa có sự cho phép của bác sĩ hoặc lương y.

Xem thêm: Cây điều nhuộm và 2 bài thuốc chữa kiết lỵ, sốt hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Cây lai

Cây lai và các bài thuốc chữa bệnh lỵ, ỉa chảy, bệnh spru, bệnh về tóc các tuyến

Thạch lật (Trung Quốc), ly (Thái) sekiritsu (Nhật), bancoulier à trois. Cây được trồng lấy dầu và hạt chữa dầu được dùng chữa bệnh lỵ,...

Ô dược

Ô dược và 8 bài thuốc chữa đau bụng, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, sốt, lỵ hiệu quả

Ô dược có công dụng chính là hành khí, chỉ thống và khứ hàn. Y học cổ truyền thường dùng dược liệu để trị chứng...

Cây Preah Phneou

Cây Preah Phneou và bài thuốc tiêu chảy, kiết lỵ hiệu quả

Tên gọi khác: Chiêu liêu, Preas phnau, Pras phneou (Campuchia) Tên khoa học: Terminalia nigrovenulosa Pierre Họ: Combretaceae (Bàng) Nội dung chínhThông tin, mô tả...

Củ nâu

Củ nâu (củ niềng) và 7 bài thuốc chữa gãy xương, kiết lỵ, liệt nửa người, sản hậu… hiệu quả

Củ nâu hay còn gọi là thự lương, giả khôi,… mọc hoang ở nhiều vùng rừng núi phía Bắc nước ta. Đây là thảo dược...

Cây ổi

Cây ổi và 10 bài thuốc chữa dạ dày, lỵ, tiêu chảy, thổ tả, tiểu đường, đau răng, giải độc ba đậu hiệu quả

Cây ổi không chỉ là một loài ăn trái quen thuộc mà các bộ phận của nó còn được dùng để làm vị thuốc. Dân...

Ẩn

Đánh giá dạ dày tá tràng Metaherb có tốt không? Có tác dụng phụ không? Phản hồi khách hàng như thế nào? Giá bao nhiêu?

Đánh giá hiệu quả Cumargold chữa dạ dày có tốt không? Có gây tác dụng phụ không? Có chữa được ung thư thật không? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu?

Đánh giá sản phầm Bio Trĩ dùng có tốt không? Có tác dụng phụ không? Có an toàn không? Giá bao nhiêu? Mua chính hãng ở đâu?

Đánh giá Gout Hoàng Thống Phong có tốt không? Có tác dụng phụ không? Giá bao nhiêu? Mua sản phẩm chính hãng ở đâu?

Đánh giá viên Gut Metaherb có tốt không? Tác dụng phụ là gì? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu? Quá liều nên xử lý như thế nào?

Đán giá dạ dày nhất nhất có tốt không? Tác dụng phụ như thế nào? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu? Có diệt được khuẩn HP không?

Thuốc Phosphalugel (thuốc dạ dày chữ P) chữa bệnh dạ dày có tốt không? Tác dụng phụ như thế nào? Những lưu ý thận trọng khi sử dụng

Đánh giá hiệu quả, công dụng tiểu đường Diabetna có thực sự tốt không? Có tác dụng phụ không? Có nên dùng Diabetna không?

Đánh giá công dụng, hiệu quả tiểu đường Glu Metaherb dùng có tốt không? Giá bao nhiêu? Phản hồi sau sử dụng như thế nào?

Nano Curcumin là gì? 8 công dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh, ngừa ung thư và những lưu ý tuyệt đối trong sử dụng