Cây kim ngân (kim ngân hoa, nhẫn đông) và 24 bài thuốc chữa mụn nhọt, tiêu chảy, sốt xuất huyết, sởi…

Cây kim ngân (kim ngân hoa, nhẫn đông) là thảo dược quý với nhiều tác dụng chữa bệnh. Từ lâu, cây đã được sử dụng để chữa một số bệnh như mụn nhọt, mẩn ngứa, tiêu chảy, sốt xuất huyết.

Thông tin, mô tả cây kim ngân hoa
Thông tin, mô tả cây kim ngân hoa
  • Tên khác: Kim ngân hoa, nhẫn đông, song bào hoa, nhị hoa, kim đằng
  • Tên khoa học: Lonicera japonica Thunb
  • Họ: Kim ngân ( Caprifoliaceae )

Thông tin, mô tả về cây kim ngân

1. Đặc điểm thực vật

Kim ngân thuộc loại cây mọc leo, thân quấn, khi phát triển có thể đạt tới chiều dài 10 mét hoặc hơn nữa

Cành nhỏ, khi còn non thường có màu xanh nhạt,. Bên ngoài cành phủ  một lớp lông tơ mịn. Dần dần, cành sẽ chuyển sang màu hơi đỏ, có vân, bề mặt nhẵn nhụi không có lông.

Lá kim ngân mọc đối, hình trứng dài hoặc mũi mác. Lá xanh tươi suốt cả năm và không rụng vào mùa lạnh như những loại cây khác.

Tháng 4 – tháng 7 hàng năm, kim ngân sẽ ra hoa ở các kẽ lá. Hoa mọc thành cụm, hình ống, có 2 môi, mùi thơm nhẹ. Lúc mới nở thường có màu trắng, sau chuyển sắc vàng. Chính vì vậy ở cùng thời điểm, trên một cành có thể chứa cả hoa trắng lẫn hoa vàng.

Quả mọng, hình cầu, màu đen

2. Phân bố, bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Phân bố: Cây kim ngân có ở nhiều quốc gia như Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên, các nước đông Bắc Mỹ hay Nhật Bản. Ở nước ta, cây mọc hoang hoặc được trồng nhiều ở các tỉnh miền Bắc như Hà Nội, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Cao Bằng, Sơn La…

Kim ngân có thể sống được ở cả đồng bằng và các khu vực miền núi. Ngày nay, thảo dược này còn được người dân trồng để làm cảnh, lấy bóng mát trước nhà.

Bộ phận dùng: Cành, lá, hoa, thân kim ngân đều có thể dùng làm thuốc. Tuy nhiên hoa là bộ phận được sử dụng phổ biến nhất.

Thu hái – Sơ chế: Kim ngân bắt đầu được thu hoạch sau khoảng 1 năm kể từ lúc trồng. Tùy theo mục đích sử dụng mà thu hoạch hoa, thân, cành, lá hay tất cả. Với hoa kim ngân, chỉ hái những hoa sắp nở hoặc mới nở và chưa chuyển sang sắc vàng. Hoa được đem về phơi khô hay sấy để làm thuốc. Các bộ phận khác gồm cành, thân được cắt thành những khúc ngắn trước khi phơi khô.

Bào chế thuốc

  • Hoa kim ngân tươi: Giã nát, chắt nước cốt đun sôi để uống
  • Hoa dạng khô: Sắc lấy nước đặc hoặc sao rồi tán bột
  • Ngâm rượu: Cứ 1kg hoa kim ngân tươi hoặc khô đem ngâm với 5 lít rượu uống

3. Tính vị, quy kinh, bảo quản

  • Tính vị: Kim ngân tính hàn, vị đắng, ngọt, không độc
  • Quy kinh: Phế, Vị, túc Thái âm Tỳ, Tâm Tỳ, túc Dương minh Vị
  • Bảo quản: Đựng thuốc trong bình có lót vôi sống dưới đáy và để nơi khô ráo. Không nên bảo quản kim ngân ở nơi ẩm ướt vì dược liệu này dễ hút ẩm dẫn đến mốc, bị thay đổi màu sắc hoặc mất tác dụng.

4. Thành phần hóa học

  • Hoa kim ngân chứa nhiều tinh dầu bao gồm các chất như: α-pinen, Geraniol, hex -1 -en, Carvacrol, Eugenol, α – pinen, Một số Flavonoid: lonicerin, luteolin-7-glucosid và axit clorogenic
  • Cành và lá chứa: Saponin, Axit clorogenic
  • Quả kim ngân hoa chứa nhiều loại axit hữu ích như: Oxalic, Citric, Axit malic.

Kim ngân hoa có vị đắng, ngọt, tính hàn có tác dụng chữa bệnh
Kim ngân hoa có vị đắng, ngọt, tính hàn có tác dụng chữa bệnh

Tác dụng dược lý của kim ngân hoa

Theo Đông y kim ngân có công dụng: Thanh nhiệt, tiêu khát, giải chư sang, tiêu thũng, tán độc, khu phong, trừ thấp. Chủ trị ôn bệnh phát nhiệt, tiêu chảy, ghẻ lở, nổi mụn nhọt, mẩn ngứa, đau họng, bệnh sởi, giang mai, hắc lào, sưng viêm tuyến vú do tắc sữa, cảm cúm…

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy, kim ngân có những tác dụng sau:

Chống khuẩn: Nước sắc hoa kim ngân có tác dụng kháng khuẩn mạnh đối với các chủng vi khuẩn như thương hàn, trực khuẩn lỵ, phế cầu, e.coli. Nước sắc lá kim ngân có tác dụng ức chế trực khuẩn Shiga, trực khuẩn cận thương hàn, tiêu cầu khuẩn.

Tăng khả năng chuyển hóa chất béo

  • Ngăn chặn choáng phản vệ khi dùng nước sắc hoa kim ngân thí nghiệm trên chuột lang
  • Kháng viêm
  • Làm tăng độ hưng phấn ở trung khu thần kinh
  • Chống lại vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây bệnh lao
  • Làm giảm sức hoạt động của vi rút gây cảm cúm
  • Tăng chuyển hóa lipid, giảm cholesterol trong máu
  • Cải thiện triệu chứng của bệnh viêm phổi cấp, bệnh lỵ, quai bị lở ngứa
  • Lợi tiểu
  • Tăng bài tiết dịch vị, dịch mật

Bài thuốc chữa ngứa, mụn nhọt, ghẻ lở từ cây kim ngân

Hoa kim ngân có thể chữa mụn nhọt, chốc lở, sởi, sốt xuất huyết
Hoa kim ngân có thể chữa mụn nhọt, chốc lở, sởi, sốt xuất huyết

1. Kim ngân hoa chữa mụn nhọt sắc đỏ chuyển thành đen

  • Chuẩn bị: 80g cành và lá kim ngân, 40g cam thảo, 160g hoàng kỳ, 1 lít rượu trắng ngon
  • Cách dùng: Thái nhỏ các vị thuốc, đem chưng với rượu trong khoảng 3 tiếng. Vớt bỏ bã, lấy nước uống dần.

2. Nhẫn đông chữa ung nhọt mới phát

  • Chuẩn bị: 160g kim ngân, 40g cam thảo
  • Cách dùng: Cam thảo sao thơm. Sau đó đem cả 2 tán thành bột. Mỗi lần sử dụng lấy 16g đem sắc với hỗn hợp gồm 1 chén rượu và 1 chén nước. Sắc cạn còn 1 chén, vớt bỏ bã. Uống thuốc khi còn ấm.

3. Song bào hoa trị lở ngứa

  • Chuẩn bị: 20g kim ngân, 12g cam thảo
  • Cách dùng: Sắc uống. Kết hợp lấy hoa kim ngân tươi giã nát, trộn với rượu đắp ngoài da.

4. Chữa dị ứng, nổi mẩn ngứa ngoài da, ung nhọt

Cách 1: Chuẩn bị hoa kim ngân và lá dâu mỗi vị 20g, ké đầu ngựa 15g, sắc với 600ml nước lấy 200ml. Chia thuốc làm 3 lần trong ngày cho đến khi khỏi.

Cách 2: Chuẩn bị 10g hoa kim ngân và 4g ké đầu ngựa. Sắc lấy 100ml thuốc chia làm 2 lần uống.

Cách 3: Chuẩn bị hoa kim ngân 6g ( nếu dùng lá và cành thì lấy 12g), 4g đường. Thêm 100ml nước sắc đến khi cạn còn 10ml. Quậy đường vào uống mỗi ngày 1 lần. Người trưởng thành uống 24 ngày, trẻ em uống 12 ngày liên tục.

5. Kim ngân chữa ngứa ngoài da ở trẻ nhỏ

  • Chuẩn bị: Cây kim ngân 200g, lấy cả thân, lá, hoa và quả
  • Cách dùng: Rửa sạch kim ngân rồi nấu với nửa lít nước. Đun sôi kỹ khoảng 15 phút. Để nước nguội còn hơi âm ấm lấy tắm hoặc lau ở vùng da bị mẩn ngứa của trẻ. Thực hiện đều đặn 1 – 3 lần mỗi ngày để bé bớt ngứa và cảm thấy dễ chịu hơn.

6. Trị bệnh vẩy nến

  • Chuẩn bị: 16g hoa kim ngân, 8g quả ké, 6g bạc hà, 12g bồ công anh, 6g chi tử, 16g liên kiều, 8g hạ khô thảo, 12g thổ phục linh, 8g trúc diệp, 8g ngưu bàng tử.
  • Cách dùng: Sắc thuốc chia làm 2 ngày uống. Mỗi ngày uống 3 lần trước hoặc sau khi ăn 30 phút.

Nhị hoa chữa bệnh viêm xoang đường hô hấp, cảm mạo, cảm cúm

1. Chữa viêm xoang cấp tính

  • Chuẩn bị: Kim ngân, hy thiên thảo, ké đầu ngựa, ngư tinh thảo mỗi vị 16g, mạch môn 12g và chi tử 8g
  • Cách dùng: Đem thuốc sắc với 5 chén nước cho đến khi cạn còn 1 nửa. Chia làm 3 lần uống trong ngày.

2. Chữa viêm xoang mãn tính

  • Chuẩn bị: Kim ngân, sinh địa và ké đầu ngựa mỗi vị 16g; Huyền sâm, mạch môn, hoàng cầm và đan bì ( mỗi vị 12g); Trần bì 8g.
  • Cách dùng: Sắc uống tương tự như bài thuốc trên.

3. Kim ngân hoa trị cảm cúm

Cách 1: Chuẩn bị các vị gồm 4g kim ngân, 2g mạn kinh, cam thảo đất, sài hồ nam, lá tía tô, kinh giới mỗi vị 3g và 3 lát gừng tươi. Sắc lấy nước để nguội bớt, uống khi còn ấm.

Cách 2: Chuẩn bị 3g cam thảo và 6g kim ngân hoa. Cho cả hai vào siêu, đổ thêm 200ml nước sắc cạn còn một nửa. Gạn lấy nước thuốc chia làm 2 -3 lần uống.

4. Trị dị ứng, cảm mạo phong nhiệt

Cách 1: 8g kim ngân, 5g cát cánh, 4g kinh giới, 8g liên kiều, 5g bạc hà, 4g đạm trúc diệp, 5g ngưu bàng tử, 4g đạm đậu xị. Cách dùng: Tán thuốc thành bột mịn, mỗi lần uống 12g x 2 lần/ngày.

Cách 2: 500g hoa kim ngân, 80g đương quy. Cách dùng: Đầu tiên, sắc hoa kim ngân với 10 chén nước cho đến khi cạn còn 2 chén. Tiếp tục cho đương quy vào sắc còn 1 chén thì gạn ra uống.

5. Chữa tà khí ở Phế vệ, sốt không ớn lạnh, hay khát nước vào sáng sớm

  • Chuẩn bị: Hoa kim ngân và liên kiều mỗi vị 40g; Khổ cát cánh, bạc hà, ngưu bàng tử ( mỗi vị 24g ); Cam thảo (20g), Trúc diệp và kinh giới tuệ ( mỗi vị 16g ); Đạm đậu xị (20g).
  • Cách dùng: Tất cả đem tán thành bột dùng dần. Mỗi lần uống 24g.

6. Chữa đau họng, má chàm bàm ( quai bị )

  • Chuẩn bị: Kim ngân 16g; Bạc hà và cam thảo ( mỗi vị 4g ); Cát cánh và tinh giới tuệ ( mỗi vị 8g); Ngưu bàng tử và liên kiều ( mỗi vị 12g), đậu xị (18g).
  • Cách dùng: Tất cả gộp thành 1 thang sắc uống.

Kim ngân hoa chữa sưng đau vú

1. Trị sưng đau và viêm vú do tắc sữa

  • Chuẩn bị: 10g kim ngân, 10g cam thảo, 10g hoàng kỳ, 10g đương quy, 1/2 chén rượu.
  • Cách dùng: Hoàng kỳ đem nướng mật rồi cho vào siêu sắc cùng các vị còn lại. Uống ngày 1 thang.

2. Chữa sưng đỏ, chảy dịch, kết khối ở bầu vú

  • Chuẩn bị: Hoa kim ngân và hoàng kỳ mỗi loại 20g, 50 lá ngô đồng, 4g cam thảo, 32g đương quy, 1/2 chén rượu.
  • Cách dùng: Cho tất cả vào siêu đất. Đổ thêm 1/2 chén nước vào sắc uống.

Chữa virus, viêm não, sốt xuất huyết

1. Kim ngân hoa chữa viêm gan vi rút

  • Chuẩn bị: 16g kim ngân, 12g hoàng cầm, 8g phục linh, 4g cam thảo, 12g hoạt thạch, 16g xa tiền, 12g đại phúc bì, 8g trư linh, 20g nhân trần, 8g đậu khấu, 12g mộc thông.
  • Cách dùng: Sắc uống cho đến khi khỏi bệnh

2. Dự phòng viêm não

  • Chuẩn bị: Hạ khô thảo, hoa kim ngân, bồ công anh mỗi vị 20g
  • Cách dùng: Sắc thuốc chia làm 2 – 3 lần uống/ngày

3. Chữa bệnh sốt xuất huyết

  • Chuẩn bị: 20g hoa kim ngân, 16g hoa hòe, 12g liên kiều, 8g chi tử, 20g rễ cỏ tranh, 16g cỏ nhọ nồi, 12g hoàng cầm.
  • Cách dùng: Cỏ nhọ nồi và hoa hòe sao cháy rồi kết hợp với các vị còn lại sắc uống ngày 1 thang.

4. Chữa sung huyết, chảy máu do nhiễm khuẩn

  • Chuẩn bị: Kim ngân hoa 20g, liên kiều, bồ công anh, hoa hòe và trắc bá diệp mỗi vị 12g, chi tử sao 10g, cỏ nhọ nồi 16g.
  • Cách dùng: Sắc uống 1 thang mỗi ngày

Cây kim ngân chữa bệnh khác

1. Chữa tiêu chảy

  • Chuẩn bị: 10 – 12g cành và lá kim ngân
  • Cách dùng: Sắc lấy nước đặc uống hoặc cô đặc thành cao với số lượng lớn để dùng dần.

2. Thông tiểu

  • Chuẩn bị: 6g kim ngân hoa và 3g cam thảo
  • Cách dùng: Rửa sạch 2 vị thuốc đã chuẩn bị, bỏ vào siêu sắc với 200ml nước, sắc cạn còn 100ml thì ngưng. Gạn uống làm 2 – 3 lần trong ngày.

3. Chữa bệnh sởi

  • Chuẩn bị: Kim ngân hoa và cỏ ban dạng tươi mỗi loại 30g
  • Cách dùng: Đem cả hai giã nhỏ, hòa thêm với 100ml nước đun sôi để nguội. Lọc bã lấy nước uống

4. Chữa viêm phúc mạc, viêm ruột thừa

  • Chuẩn bị: Kim ngân (120g); Đương quy và huyền sâm ( mỗi vị 80g); Địa du và mạch môn ( mỗi vị 40g); Hoàng cầm 16g; Cam thảo ( 12g ); Ý dĩ nhân ( 20g ).
  • Cách dùng: Sắc thuốc uống mỗi ngày 1 thang, để nguội rồi uống giúp làm giảm triệu chứng viêm ruột thừa, viêm phúc mạc.

5. Kim ngân hoa kéo dài tuổi thọ

  • Chuẩn bị: Kim ngân
  • Cách dùng: Nấu nước uống hàng ngày thay thế cho một phần nước lọc

6. Giảm cân, cải thiện sức khỏe

  • Chuẩn bị: 4 – 8g hoa kim ngân ( hoặc 10 – 20g cành lá )
  • Cách dùng: Sắc uống hoặc ngâm rượu với số lượng lớn dùng dần.

Những điều cần lưu ý khi sử dụng kim ngân

Thận trọng

Lá kim ngân chứa saponin – một loại chất độc kém được cơ thể hấp thu nên hầu như không gây hại. Mặc dù vậy bạn cũng nên thận trọng thông qua ý kiến thầy thuốc, bác sĩ nếu đang mang thai, chuẩn bị mang thai hoặc còn đang cho con bú.

Liều dùng của các vị thuốc trong bài có thể được điều chỉnh cho phù hợp với lứa tuổi, tình trạng bệnh của mỗi người. Vì vậy trước khi dùng thuốc bạn nên tới các phòng khám, cơ sở y tế có chuyên môn về y học cổ truyền để được khám và kê đơn thuốc phù hợp.

Trường hợp có cơ địa dị ứng, nhạy cảm nên thận trọng khi dùng kim ngân.

Các thầy thuốc Đông y cũng khuyến cáo, những người chuẩn bị được phẫu thuật cần ngưng dùng kim ngân trước đó ít nhất 2 tuần.

Chống chỉ định

  • Không sử dụng cây kim ngân chữa bệnh cho những đối tượng sau:
  • Người bị dị ứng với một trong các thành phần của kim ngân
  • Người có thể hư hàn
  • Người bị mụn nhọt đã vỡ, lở loét hoặc sinh mủ.

Trên đây là những thông tin về cây kim ngân hoa. Dù có nguồn gốc từ tự nhiên và khá lành tính nhưng không phải ai cũng thích hợp sử dụng. Cần xem xét kỹ nếu thấy lợi ích đạt được lớn hơn nguy cơ thì mới nên dùng.

Xem thêm: Thiên lý (dạ lài hương) và 7 bài thuốc chữa trĩ, giun kim, mụn nhọt, vô sinh… từ cây thiên lý

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đậu cọc rào

Đậu cọc rào và 2 bài thuốc chữa bệnh ngoài da (lở loét, mẩn ngứa) hiệu quả

Đầu cọc rào có nguồn gốc từ châu Mỹ, thường được trồng để làm hàng rào. Bên cạnh đó đậu cọc rào còn được xem...

cây chút chít

Cây chút chít và 23 bài thuốc chữa bệnh ngoài da, táo bón, amidan, trĩ hiệu quả

Theo đông y, cây chút chít nhăn Vị đắng, tính hàn; có tác dụng thanh nhiệt, thông tiện, sát trùng. Thường được dùng làm thuốc...

Cây muồng trâu

Cây muồng trâu và 10 bài thuốc chữa bệnh da liễu, viêm họng, táo bón, xương khớp… hiệu quả

Cây muồng trâu là loài thực vật mọc hoang nhiều ở các tỉnh của nước ta. Các bộ phận của cây đều có tác dụng...

Mang tiêu

Mang tiêu và 14 bài thuốc chữa táo bón, đau họng, nhiễm khuẩn ngoài da, đau đầu, lở mồm… hiệu quả

Mang tiêu là muối natri sulphate,dùng khoáng vật chứa có chứa natri sulphate luyện lần đầu tiên gọi là tiêu thô, kết tinh ở trên...

Măng cụt

Măng cụt và 11 bài thuốc chữa rạn da, lỵ, nám, tiêu chảy hiệu quả

Măng cụt được thu hái vỏ quả và vỏ thân làm dược liệu chữa bệnh. Chúng có nhiều tác dụng như trị tiêu chảy, kiết...

Ẩn

Đánh giá dạ dày tá tràng Metaherb có tốt không? Có tác dụng phụ không? Phản hồi khách hàng như thế nào? Giá bao nhiêu?

Đánh giá hiệu quả Cumargold chữa dạ dày có tốt không? Có gây tác dụng phụ không? Có chữa được ung thư thật không? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu?

Đánh giá sản phầm Bio Trĩ dùng có tốt không? Có tác dụng phụ không? Có an toàn không? Giá bao nhiêu? Mua chính hãng ở đâu?

Đánh giá Gout Hoàng Thống Phong có tốt không? Có tác dụng phụ không? Giá bao nhiêu? Mua sản phẩm chính hãng ở đâu?

Đánh giá viên Gut Metaherb có tốt không? Tác dụng phụ là gì? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu? Quá liều nên xử lý như thế nào?

Đán giá dạ dày nhất nhất có tốt không? Tác dụng phụ như thế nào? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu? Có diệt được khuẩn HP không?

Thuốc Phosphalugel (thuốc dạ dày chữ P) chữa bệnh dạ dày có tốt không? Tác dụng phụ như thế nào? Những lưu ý thận trọng khi sử dụng

Đánh giá hiệu quả, công dụng tiểu đường Diabetna có thực sự tốt không? Có tác dụng phụ không? Có nên dùng Diabetna không?

Đánh giá công dụng, hiệu quả tiểu đường Glu Metaherb dùng có tốt không? Giá bao nhiêu? Phản hồi sau sử dụng như thế nào?

Nano Curcumin là gì? 8 công dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh, ngừa ung thư và những lưu ý tuyệt đối trong sử dụng