Cây tô mộc (cây vang nhuộm, tô phượng) và 10 bài thuốc chữa bệnh trĩ, tụ máu, cầm máu sau sinh, đau bụng kinh của cây tô mộc

Tô mộc là vị thuốc quý được sử dụng chữa bệnh trong Đông y. Tô mộc có vị ngọt, mặn, tính bình có tác dụng hành huyết, chỉ thống, thông ứ, điều kinh. Từ lâu, cây vang nhuộm đã được dùng chữa các bệnh như đau bụng kinh, rối loạn kinh nguyệt, trĩ, sưng dương vật,…

Mô tả, thông tin về cây tô mộc
Mô tả, thông tin về cây tô mộc
  • Tên gọi khác: Vang nhuộm, gỗ vang và tô phượng
  • Tên khoa học: Caesalpinia sappan L
  • Tên dược: Lignum sappan
  • Họ: Đậu (danh pháp khoa học: Fabaceae)

Mô tả cây dược liệu tô mộc

1. Mô tả cây tô mộc

Tô mộc là loài thực vật nhỏ, có chiều cao trung bình từ 7 – 10m và sống nhiều năm. Trên thân cây thường có gai nhỏ, lá kép lông chim, mỗi cành có khoảng 12 đôi lá chét trở lên. Mặt trên lá nhẵn và mặt dưới thường có lông.

Cây có hoa màu vàng, thường mọc thành chùm và bầu hoa có phủ lông xám. Quả cứng, dài khoảng 7 – 10cm, rộng từ 3 – 4cm, có hình trứng dẹt và hạt bên trong có màu nâu.

2. Bộ phận dùng, phân bố, thu hái, chế biến

Bộ phận dùng: Thân gỗ của cây được sử dụng để làm thuốc chữa bệnh.

Phân bố: Tô mộc mọc hoang và đường trồng nhiều ở các địa phương của nước ta .

Thu hái – sơ chế: Cây được thu hái chủ yếu vào mùa đông. Thân cây to sẽ được cưa thành từng đoạn và phơi khô. Khi sử dụng, chẻ nhỏ và sắc với các dược liệu khác.

3. Tính vị, quy kinh, bảo quản

Tính vị: Vị mặn, ngọt, hơi cay, tính bình.

Qui kinh: Quy vào kinh Tỳ, Can và Tâm.

Bảo quản: Nơi khô ráo, tránh mối mọt và nơi ẩm mốc.

4. Thành phần hóa học

Dược liệu này chứa thành phần hóa học đa dạng, bao gồm tinh dầu, acid galic, tannin, chất brazilin, sappanin,…

Cây vang nhuộm từ lâu đã được sử dụng làm vị thuốc Đông y
Cây vang nhuộm từ lâu đã được sử dụng làm vị thuốc Đông y

Tác dụng dược lý của cây vang nhuộm

Theo y học cổ truyền:

Tác dụng điều hòa kinh nguyệt, chỉ thống, giảm sưng và hoạt huyết.

Chủ trị chứng rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh, huyết trệ, kinh bế, tụ máu do chấn thương,…

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

Tác dụng kháng vi trùng Staphylococcus, Shigella dysenteria Shiga, Shiga flexneri, Shigella Sonnei, Bacillus subtills,… Tác dụng kháng sinh của dược liệu này không bị ảnh hưởng bởi dịch vị của dạ dày.

Ngoài ra hoạt chất brasilein trong dược liệu còn có tác dụng kháng histamine và kéo dài tác dụng của hormone tuyến thượng thận trên thỏ thực nghiệm.

Nước sắc tô mộc có tác dụng khôi phục chức năng của tim ếch cô lập.

Dược liệu có tác dụng giảm độc tố của một số loại thuốc như Quinin, Chlorpromazin, Nikethamid,…

Dùng nước sắc cây tô phượng có thể chữa bệnh
Dùng nước sắc cây tô phượng có thể chữa bệnh

Bài thuốc chữa bệnh phụ nữ

1. Bài thuốc trị chứng bụng đau, kinh bế và huyết trệ

Chuẩn bị: Đào nhân, quy vĩ, ngưu tất và xích thược mỗi thứ 10g, tô mộc, xuyên khung và hồng hoa mỗi thứ 6g, hổ phách 1.5g, sinh địa 15g, ngũ linh chi và hương phụ mỗi thứ 8g.

Thực hiện: Đem dược liệu tán thành bột mịn, sau đó trộn hồ làm thành hoàn. Mỗi lần dùng 10g, ngày uống từ 2 – 3 lần.

2. Bài thuốc trị bụng đau và kinh nguyệt không đều sau khi sinh

Chuẩn bị: Tô mộc, đương quy thân, sơn tra mỗi thứ 10g, huyền hồ sách, hồng hoa 3g và ngũ linh chi 8g.

Thực hiện: Dùng dược liệu sắc với 600ml nước, còn lại 200ml và chia thành 3 lần dùng.

Bài thuốc trị chứng huyết ra nhiều sau khi sinh

Chuẩn bị: Tô mộc 12g.

Thực hiện: Sắc với 200ml nước, còn lại 100ml và chia thành 2 lần dùng trong ngày.

3. Bài thuốc trị chứng đau bụng do huyết ứ

Chuẩn bị: Xích thược, hồng hoa, tô mộc và đương quy.

Thực hiện: Sắc uống mỗi ngày.

Bài thuốc chữa bệnh liên quan đến chấn thương của cây tô mộc

1. Bài thuốc trị chứng tụ máu do té ngã và chấn thương

Chuẩn bị: Chế phàn mộc miết 4g, xạ hương 0.4g, đồng tự nhiên, huyết kiệt, một dược và nhũ hương mỗi thứ 10g, tô mộc 15g, đinh hương 2g và hồng hoa 8g.

Thực hiện: Đem các vị tán bột, mỗi lần dùng 3 – 4g uống với rượu, ngày dùng 2 lần.

2. Bài thuốc giúp cầm máu vết thương

Chuẩn bị: Một lượng tô mộc tán bột vừa đủ.

Thực hiện: Đem rắc vào vết thương.

Một số bài thuốc chữa bệnh khác từ cây tô mộc

1. Bài thuốc trị bụng ậm ạch do huyết ứ

Chuẩn bị: Đào nhân, hồng hoa và thán khương mỗi thứ 6g, xuyên khung và xích thược mỗi thứ 14g, cam thảo 4g, đương quy và tô mộc mỗi thứ 16g.

Thực hiện: Đem dược liệu sắc với 550ml nước, còn lại 150ml và chia thành 2 lần uống. Duy trì bài thuốc trong vòng 7 ngày liên tục.

2. Bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh trĩ mới khởi phát

Chuẩn bị: Ngũ bội tử, hoàng bá và sa sàng mỗi thứ 20g, tô mộc 30g và binh lang 10g. Hoặc dùng tô mộc 30g, hoàng liên 10g, hoàng đằng 20g và ngũ bội 20g.

Thực hiện: Đun sôi với khoảng 2 lít nước trong 15 – 20 phút. Sau đó đổ nước ra thau và đợi nước nguội bớt. Sau mỗi lần đi đại tiện, rửa sạch giang môn và ngâm với nước trong 15 phút và nằm nghỉ trong 15 phút rồi mới hoạt động trở lại.

3. Bài thuốc trị đại tiện ra nước và lỵ ra máu

Chuẩn bị: Lá phèn đen (cây đồng tiền) và tô mộc mỗi thứ 20g.

Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống, ngày dùng 1 thang cho đến khi khỏi hẳn.

4. Bài thuốc trị sưng dương vật

Chuẩn bị: 10g tô mộc và 1 ít rượu.

Thực hiện: Đem dược liệu sắc với rượu, sau đó dùng uống hằng ngày.

Lưu ý khi dùng bài thuốc từ dược liệu Tô mộc

Không sử dụng dược liệu tô mộc cho phụ nữ mang thai và người không mắc bệnh do ứ trệ.

Dược liệu tô mộc có thể điều trị được nhiều chứng bệnh thường gặp như đau bụng kinh, sản dịch ra nhiều, sưng dương vật, bệnh trĩ,… Tuy nhiên khi sử dụng dược liệu, bạn có thể gặp phải một số tác dụng phụ hoặc phản ứng dị ứng. Trong trường hợp phát sinh các biểu hiện bất thường, vui lòng thông báo với bác sĩ để được hướng dẫn cách khắc phục.

Xem thêm: Cây Tam Thất với 22 bài thuốc chữa bệnh phụ khoa (rong kinh, đau bụng kinh), giúp cầm máu, trị đau dạ dày, tiểu đường, huyết áp, tim mạch

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Cây thầu dầu

Cây thầu dầu và 4 bài thuốc chữa sa tử cung, trực tràng, đẻ khó, sót nhau, liệt thần kinh mặt, trĩ hiệu quả

Hạt thầu dầu thảo dược quen thuộc trong các bài thuốc trị bệnh và là loại hạt có thể trị được nhiều bệnh về da...

Ngũ bội tử

Ngũ bội tử và 11 bài thuốc chữa xuất huyết đường tiêu hóa, trĩ, đau bụng, di tinh, tưa miệng, xuất tinh sớm, lòi dom hiệu quả

Ngũ bội tử là chỗ sùi ở lá, cành và thân cây muối hoặc cây diêm phu mộc do loài sâu ngũ bội gây ra....

cây chút chít

Cây chút chít và 23 bài thuốc chữa bệnh ngoài da, táo bón, amidan, trĩ hiệu quả

Theo đông y, cây chút chít nhăn Vị đắng, tính hàn; có tác dụng thanh nhiệt, thông tiện, sát trùng. Thường được dùng làm thuốc...

Kha tử

Kha tử (chiêu liêu) và 8 bài thuốc chữa ho, thổ tả, ngộ độc, sâu quảng, tiêu chảy, trĩ hiệu quả

Cây kha tử là cây gỗ cao khoảng 20m. Quả kha tử là hạt, trái của cây kha tử từ lâu đã nổi tiếng với...

cây bách bệnh

Cây bách bệnh (bá bệnh) và 5 bài thuốc chữa bệnh tiêu hóa, chàm, ghẻ ngứa, nam khoa, phụ khoa hiệu quả

Cây Bách bênh có tên khoa học là Eurycoma longifolia. Ở Việt Nam nhiều người còn gọi là (Cây Bá bệnh, Mật Nhân ..) ,Cây...

Ẩn

Đánh giá dạ dày tá tràng Metaherb có tốt không? Có tác dụng phụ không? Phản hồi khách hàng như thế nào? Giá bao nhiêu?

Đánh giá hiệu quả Cumargold chữa dạ dày có tốt không? Có gây tác dụng phụ không? Có chữa được ung thư thật không? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu?

Đánh giá sản phầm Bio Trĩ dùng có tốt không? Có tác dụng phụ không? Có an toàn không? Giá bao nhiêu? Mua chính hãng ở đâu?

Đánh giá Gout Hoàng Thống Phong có tốt không? Có tác dụng phụ không? Giá bao nhiêu? Mua sản phẩm chính hãng ở đâu?

Đánh giá viên Gut Metaherb có tốt không? Tác dụng phụ là gì? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu? Quá liều nên xử lý như thế nào?

Đán giá dạ dày nhất nhất có tốt không? Tác dụng phụ như thế nào? Giá bao nhiêu? Mua ở đâu? Có diệt được khuẩn HP không?

Thuốc Phosphalugel (thuốc dạ dày chữ P) chữa bệnh dạ dày có tốt không? Tác dụng phụ như thế nào? Những lưu ý thận trọng khi sử dụng

Đánh giá hiệu quả, công dụng tiểu đường Diabetna có thực sự tốt không? Có tác dụng phụ không? Có nên dùng Diabetna không?

Đánh giá công dụng, hiệu quả tiểu đường Glu Metaherb dùng có tốt không? Giá bao nhiêu? Phản hồi sau sử dụng như thế nào?

Nano Curcumin là gì? 8 công dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh, ngừa ung thư và những lưu ý tuyệt đối trong sử dụng